Hastalığın en bilinen ismi olan ”Grip” kelimesi Galya yerlilerinin dilinde bulaşmak anlamına gelen ”Gripan” kelimesinden köken almaktadır. Hastalığın tıbbi yazındaki adı olan ”İnfluenza‘‘ kelimesi ise İtalyancada ”yıldızlardan gelen gizli kuvvet” manasında bir kelimeden türetilmişti. Hastalığa halk tarafından ”Paçavra Hastalığı” gibi isimler de verilmektedir.
Grip influenza virüsünün neden olduğu, genellikle yıl içerisinde sonbahar sonu, kış ve ilkbahar başına kadar olan dönemde daha sık görülen oldukça bulaşıcı bir hastalıktır.
Grip belirtileri, virüsün vücuda girmesinden sonraki 1-3 gün içerisinde ortaya çıkmaktadır.7 güne dek belirtiler ortaya çıkmayabilir.
Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı görülebilir;
- Ateş (koltuk altından ölçülen 38 °C ve üzeri)
- Öksürük
- Boğaz ağrısı
- Burun akıntısı ve tıkanıklığı
- Baş ağrısı
- Kas ve eklem ağrıları
- Şiddetli halsizlik
- İshal, çok nadiren kusma
- Hapşırma
- Baş dönmesi
Ateş (38 °C ve üzeri ) yükselebilir ve titreme görülür, bunlara baş ve karın ağrısı ve kas ağrısı eşlik etmektedir.
Çocuklarda bu duruma kusma ve ishal eşlik edebilir, küçük çocuklarda dikkat edilmesi gereken ek belirti huzursuzluk, iştahsızlık ve uyku halinin görülmesidir.
Belirtiler hastanın günlük işlerini etkileyecek düzeye ulaşabilir. Halsizlik grip hastalığı geçtikten günler sonra bile devam edebilmektedir.
İnsanların çoğu herhangi bir tedaviye gerek kalmadan 1 hafta içinde iyileşir. Ama bazı değişiklikler hayatı tehdit edebilen ve ölümle sonuçlanabilen hastalıklar (ciddi akciğer infeksiyonları(zatürre, bronşit) sinüs ve kulak infeksiyonları) geliştirebilmektedir. Küçük çocuklar, 65 yaş ve üstü insanlar, hamileler ve kronik hastalıkları (astım, diyabet, kalp hastalıkları gibi) olanlar da komplikasyon gelişme riski çok daha yüksektir. Kronik sağlık sorunları kötüleşebilir, astımlı bireylerde griple tetiklenen astım atakları görülebilir, kalp hastalıkları bulunan bireylerin durumları kötüleşebilir bunların sonucunda hastane yatışları artabilir hatta ölümler görülebilmektedir.
Her yıl yaklaşık bir milyar mevsimsel grip vakası görülmekte olup, bunların 3-5 milyonu ağır hastalık vakasıdır. Tahmini olarak her yıl 290.000 ila 650.000 solunum yolu kaynaklı ölüme neden olmaktadır.
Tanı ve Tedavi
Bir çok virüsün neden olduğu enfeksiyonlar benzer olduğu için kesin tanı laboratuvar testleriyle mümkündür. Hızlı influenza testleriyle tanı konmaktadır. Bu test yanlış negatif sonuçlar verebileceğinden, bazı laboratuvarlarda yapılan daha kesin ve hassas kavrama testleriyle tanınması desteklenebilir. Tedavide bazı antiviral ilaçlar (oseltamivir) kullanılmaktadır. Bu ciddi komplikasyonları ve ölümleri azaltabilir. Bazı influenza virüslerinin antiviral ilaçlara karşı performanslarını sınırlayan direnç gelişebilmektedir. Antiviral koruma kapsamına yönelik destek tedavisi uygulanır.
Korunma/Aşılama
Hastalıktan ve komplikasyonlarından en etkili korunma yöntemi; aşılanmadır. İnfluenza virüsleri sürekli değişim gösterirler. Bu sebeple influenza (grip ) aşısı her yıl güncellenmektedir. Aşının özellikle grip mevsiminin başlangıcından sonuna kadar uygulanması özellikle önerilmektedir. Yaşlılarda aşı hastalıklarının korunmasında daha az etkili olabilir ancak yüksek doz yeni nesil grip aşıları sayesinde özellikle yaşlıların tam anlamıyla korunması ve etkili sonuçlar alınması sağlanabilmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) tavsiyeleri, dünya genelindeki ulusal aşı düzenleyici kurumları ve ilaç şirketleri tarafından bir sonraki grip sezonu için grip aşılarının geliştirilmesi, üretilmesi ve ruhsatlandırılması amacıyla kullanılmaktadır. Bu, aşıların dolaşımda olması beklenen virüslerle yakından eşleşmesini ve ciddi hastalık ve ölüme karşı mümkün olan en iyi korumayı sağlamasını sağlamaktadır.
Yılda iki kez, kuzey ve güney yarımküreler için ayrı ayrı düzenlenen bu istişareler, DSÖ Küresel İnfluenza Gözetim ve Müdahale Sistemi’nin (GISRS) İşbirliği Merkezleri ve Temel Düzenleyici Laboratuvarlarından uzmanları bir araya getirerek GISRS ve ortakları tarafından üretilen verileri gözden geçirmeyi ve analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Ağustos 2025’te, A(H3N2) virüsünün belirgin şekilde farklı bir varyantı (J.2.4.1 olarak sınıflandırılan ve “alt soy K” olarak da adlandırılan) ortaya çıktı ve hızla tüm dünyaya yayılmıştır. Bu durum, birçok ülkede grip mevsiminin daha erken başlamasına ve bazılarının normalden daha yüksek aktivite seviyeleri bildirmesine katkıda bulunmuştur. “Alt soy K”, bölgeler genelinde bildirilen grip virüslerinin çoğunluğunu oluşturmuştur.
Genel olarak, influenza A virüsleri baskın olup, A(H3N2) ve A(H1N1) varyantları da kaydedilmiştir. Düşük seviyelerde influenza B virüsleri (B/Victoria soyu) tespit edilmiş olup, Mart 2020’den beri B/Yamagata soyu virüslerine dair hiçbir vaka kaydedilmemiştir.
2026-2027 kuzey yarımküre grip sezonunda kullanılacak aşılar için DSÖ aşağıdaki önerilerde bulunmaktadır:
Yumurta bazlı aşılar
- A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09 benzeri bir virüs;
- A/Darwin/1454/2025 (H3N2) benzeri bir virüs; ve
- B/Tokyo/EIS13-175/2025 (B/Victoria soyu) benzeri bir virüs.
Hücre kültürü, rekombinant protein veya nükleik asit bazlı aşılar ;
- A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09 benzeri bir virüs;
- A/Darwin/1415/2025 (H3N2) benzeri bir virüs; ve
- B/Pennsylvania/14/2025 (B/Victoria soyu) benzeri bir virüs.
6 aydan büyük herkesin sezonda grip aşısı yaptırması da DSÖ’nün önerileri arasındadır.
Ülkemizde 5 ayrı grip aşısı onaylıdır.
1-EFLUELDA Trivalan yeni nesil yüksek doz grip aşısıdır.
A/Missouri/11/2025(H1N1)pdm09-(A/Switzerland/6849/2025, IVR-278) benzeri suş 60 mikrogram HA(Hemaglutinin)
A/Darwin/1454/2025(H3N2)-(A/Michigan/105/2025, SAN-049A) benzeri suş 60 mikrogram HA
(B/Tokyo/EIS13-175/2025, yabanıl tip) benzeri suş 60 mikrogram HA içerir.
EFLUELDA®, grip hastalığının önlenmesinde 60 yaş ve üzeri yetişkinlerin aktif bağışıklanması için endikedir.
60 yaş ve üzeri yetişkinlerde: bir doz 0,5 mL (tam doz)intramüsküler olarak uygulanır.
EFLUELDA®, etkin maddelere veya aşının içeriğinde bulunan yardımcı maddelerden herhangi birine veya yumurta (ovalbümin, tavuk proteinleri) ve formaldehit gibi eser miktarlarda mevcut olabilecek herhangi bir bileşene aşırı duyarlılık durumunda kontrendikedir.
EFLUELDA®’nın, başka enjektabl aşı/aşılarla aynı anda yapılması gerekiyorsa aşılama, ayrı uzuvlarda yapılmalıdır.
Çok yaygın: Enjeksiyon bölgesinde ağrı, enjeksiyon bölgesinde eritem, halsizlik
Yaygın: Enjeksiyon bölgesinde şişlik, enjeksiyon bölgesinde endürasyon, enjeksiyon bölgesinde morarma, ateş (≥37,5 °C), titreme
Yaygın olmayan: Enjeksiyon bölgesinde kaşıntı, yorgunluk
Seyrek: Asteni gibi yan etkiler görülebilmektedir.
Kullanmadan önce çalkalanmalıdır. Çözelti ve kabın imkan verdiği ölçüde, uygulama öncesinde partiküler madde ve/veya renk değişimi bakımından aşılar görsel olarak kontrol edilmelidir. Bu koşullardan herhangi birisi mevcut olduğu takdirde aşı uygulanmamalıdır.
2-FLUARIX®Trivalan influenza aşısıdır.
A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09-benzeri suş: 15 mikrogram HA,
(A/Switzerland/6849/2025, IVR-278) A/Darwin/1454/2025 (H3N2)-benzeri suş: 15 mikrogram HA,
(A/Michigan/105/2025, SAN-049A) B/Tokyo/EIS13-175/2025-benzeri suş: 15 mikrogram HA(B/Tokyo/EIS13-175/2025, benzeri suş: 15 mikrogram HA içerir.
FLUARIX®, üretim prosesinde kullanılan, hidrokortizon, ovalbumin (tavuk yumurtasından elde edilir) ve tavuk proteini gibi yumurtalar, formaldehit, gentamisin sülfat ve sodyum deoksikolat (sığır veya koyun safrasından elde edilir) kalıntıları içerebilir. Bu maddelerden herhangi birine alerjisi olanlarda kullanılmamalıdır
FLUARIX®, yetişkinler ve 6 aydan büyük çocukların aşı içeriğinde bulunan 2 influenza A alt tipi ve 2 influenza B virüs soyu sebebiyle oluşan grip hastalığından korunması amacıyla aktif bağışıklanmasında endikedir.
Yetişkinler: FLUARIX® tek bir 0,5 mL’lik (tam doz) enjeksiyon olarak uygulanmalıdır. Pediyatrik popülasyon: 6 aydan büyük çocuklarda 0,5 ml’lik (tam doz) tek doz uygulanır. Daha önce influenzaya karşı hiç aşılanmamış 9 yaş altı çocuklara, en az 4 hafta ara ile ikinci bir 0,5 mL’lik(tam doz) doz uygulanmalıdır.
FLUARIX® intramüsküler enjeksiyon şeklinde, tercihen deltoid kasa veya anterolateral uyluğa (kas yoğunluğuna bağlı olarak) uygulanmalıdır.
Kullanıma hazır enjektörün kullanılışı:
Aşı kullanılmadan önce oda sıcaklığına getirilmelidir. Kullanmadan önce dolu enjektörü dikkatlice çalkalanmalıdır Aşı uygulanmadan önce herhangi bir yabancı madde ve/veya fiziksel durumda değişiklik açısından gözle incelenmelidir. Bunlardan herhangi birinin görülmesi halinde aşı kullanılmamalıdır.
Diğer aşılarla olduğu gibi akut ciddi ateşli hastalığı olan bireylerde FLUARIX® uygulaması ertelenmelidir. Soğuk algınlığı gibi minör bir enfeksiyonun varlığı aşılamanın ertelenmesine sebep olmamalıdır.
Özellikle adolesanlarda, iğne ile enjeksiyona karşı bir psikojenik yanıt olarak aşılamanın ardından, hatta aşılama öncesinde senkop (bayılma) görülebilir..
FLUARIX®, hiçbir koşulda damar içine, deri içine ya da deri altına uygulanmamalıdır.
Genel tavsiye Gebelik kategorisi: B’dir.
FLUARIX® emzirme döneminde kullanılabilir.
İstenmeyen etkiler
Tüm yaş gruplarında aşılamanın ardından en sık rapor edilen lokal advers reaksiyon enjeksiyon bölgesinde ağrı (%15,6’dan % 40,9’a kadar) olmuştur.
18 yaş ve üzeri yetişkinlerde aşılamanın ardından en sık rapor edilen genel advers reaksiyonlar yorgunluk (%11,1), baş ağrısı (%9,2) ve miyalji (%11,8) olmuştur.
6-17 yaş arasındaki çocuklarda aşılamanın ardından en sık rapor edilen genel advers reaksiyonlar yorgunluk (%12,6), miyalji (%10,9) ve baş ağrısı (%8) olmuştur.
3-5 yaş arası çocuklarda aşılamanın ardından en sık rapor edilen genel advers reaksiyonlar sersemlik (%9,8) ve irritabilite (%11,3) olmuştur.
6 ay ila 3 yaş arasındaki çocuklarda aşılamadan sonra en sık bildirilen genel advers reaksiyonlar irritabilite/huysuzluk (%14,9) ve iştah kaybı (%12,9) olmuştur.
FLUARIX® diğer aşılarla aynı anda uygulanabilir. Aşılama farklı uzuvlara yapılmalıdır.
3-INFLUVAC®Trivalan grip aşısıdır.
– A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09-benzeri suş
(A/Missouri/11/2025, IVR-279)15 mikrogram HA,
– A/Darwin/1454/2025 (H3N2)- benzeri suş
(A/Michigan/105/2025, SAN-049A)15 mikrogram HA,
– B/Tokyo/EIS13-175/2025- benzeri suş
(B/Tokyo/EIS13-175/2025, yabanıl tip)15 mikrogram HA içerir.
Uygulama şekli:
Aşı, intramüsküler veya derin subkutan enjeksiyon yoluyla uygulanmalıdır.
36 ay ve üzeri çocuklarda: 0,5 ml’lik(tam doz) bir doz uygulanır.
– 6 ay ila 35 ay arası çocuklarda: Klinik veriler sınırlıdır. 0,25 ml veya 0,5 ml’lik dozajlar
verilebilir.
Daha önce mevsimsel grip aşısı ile aşılanmamış çocuklarda: en az 4 haftalık bir aradan sonra
ikinci bir doz uygulanmalıdır.
– 6 aydan küçük çocuklarda: INFLUVAC®’ın güvenliliği ve etkililiği kanıtlanmamıştır. Veri
bulunmamaktadır.
Kontrendikasyonları
INFLUVAC®, üretim prosesinde kullanılan yumurta (örn. ovalbumin, tavuk proteinleri),
formaldehit, setiltrimetilamonyum bromür, polisorbat 80 veya gentamisin maddelerinden eser
miktarda içerebilir. Bu maddelerden herhangi birine alerjisi olanlarda kullanılmaması önerilmektedir.
Ateşli hastalık veya akut enfeksiyonu olan hastalarda aşı uygulaması ertelenmelidir.
INFLUVAC® kesinlikle intravasküler yoldan uygulanmamalıdır.
Trombositopeni veya herhangi bir koagülasyon bozukluğu olan bireylerde intramusküler
uygulamadan sonra kanama meydana gelebileceği için, intramüsküler yoldan uygulanan diğer
aşılarda olduğu gibi INFLUVAC® da söz konusu bireylerde dikkatle uygulanmalıdır.
İğne kullanılan enjeksiyonlara psikojenik bir yanıt olarak herhangi bir aşı uygulamasını takiben,hatta uygulamadan önce dahi vazovagal reaksiyonlar (senkop), hiperventilasyon veya strese bağlıreaksiyonlar dahil anksiyete ile ilişkili reaksiyonlar meydana gelebilir. Bu durum ile birlikte,iyileşme sırasında geçici görme bozukluğu, parestezi ve tonik-klonik ekstremite hareketleri gibiçeşitli nörolojik belirtiler de görülebilir. Bayılma nedeniyle oluşabilecek yaralanmaları önlemekiçin gerekli prosedürler uygulanmalıdır
Genel tavsiye olarak gebelik kategorisi: B’dir.
INFLUVAC® laktasyon döneminde kullanılabilir.
4-VAXİGRİP® Trivalan grip aşısıdır.
Aşağıdaki suşları içeren (inaktif, split) influenza virüsüdür.
A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09 – (A/Switzerland/6849/2025, IVR-278) benzeri
suş. 15 mikrogram HA,
A/Darwin/1454/2025 (H3N2) – (A/Michigan/105/2025, SAN-049A) benzeri suş
15 mikrogram HA,
B/Tokyo/EIS13-175/2025 – (B/Tokyo/ EIS13-175/2025, yabanıl tip) benzeri suş
15 mikrogram HA içerir.
Pozoloji ve uygulama şekli
Erişkinler: 0,5 mL’lik(tam doz) bir doz şeklinde uygulanır.
Pediyatrik popülasyon 6 aylık – 17 yaş arasındaki çocuklar: 0,5 mL’lik (tam doz) doz uygulanır.
Daha önce aşı uygulanmamış olan 9 yaşından küçük çocuklar için, en az 4 haftalık bir aradan sonra 0,5 mL’lik (tam doz) ikinci bir doz uygulanmalıdır.
6 aylıktan küçük çocuklar: VAXIGRIP® uygulanmasının (aktif immünizasyon) güvenliliği ve etkililiği henüz saptanmamıştır. Veri mevcut değildir.
Pasif koruma ile ilgili olarak, gebe bir kadına 0,5 mL’lik bir doz uygulanması, bebeğini/bebeklerini doğumundan itibaren ve 6 aylık olana kadar koruyabilir.
Uygulama şekli
Subkütan enjeksiyon yoluyla da uygulanabilmesine rağmen bu aşının tercih edilen uygulama şekli, intramüsküler enjeksiyon yoludur.
İntramüsküler enjeksiyon için tercih edilen bölgeler, 6 aylık ile 35 aylık çocuklarda uyluğun anterolateral tarafı (veya eğer kas kütlesi yeterli ise deltoid kas) veya 36 aylıktan itibaren çocuklarda ve yetişkinlerde deltoid kastır.
Etkin maddelere, eser miktarlardaki yumurta bileşenleri (ovalbumin, tavuk proteinleri), neomisin, formaldehit ve oktoksinol-9’a karşı aşırı duyarlılık durumlarında uygulanmaz.
VAXIGRIP®’in diğer aşılarla birlikte uygulanabileceğini gösteren veriler şu aşılar için mevcuttur: pnömokokal polisakkarit aşısı, tetanoz, difteri, boğmaca, çocuk felci aşısı (Tdap-IPV, Repevax) ve zoster aşısı.
Birlikte uygulama durumunda, ayrı enjeksiyon yerleri ve ayrı enjektörler kullanılmalıdır. Hastanın immünosupresan tedavi kullanmakta olması durumunda immünolojik yanıt azalabilmektedir.
VAXIGRIP® gebeliğin tüm evrelerinde kullanılabilmektedir.
VAXIGRIP® emzirme döneminde kullanılabilmektedir.
9 – 17 yaş arası çocuklarda/ergenlerde aşılama sonrasında en sık bildirilen advers reaksiyonlar enjeksiyon bölgesinde ağrı (% 65,3), miyalji (% 29,1), baş ağrısı (% 28,6), halsizlik (% 20,3), titreme (% 13), enjeksiyon bölgesinde eritem (% 11,7) ve enjeksiyon bölgesinde şişme (% 11,4) olmuştur.
3 ila 8 yaş arası çocuklarda, herhangi bir aşılamadan sonra en sık bildirilen advers reaksiyonlar enjeksiyon bölgesinde ağrı (% 59,1), halsizlik (% 30,7), enjeksiyon bölgesinde eritem (% 30,3), 8 miyalji (% 28,5), baş ağrısı (% 25,7), enjeksiyon bölgesinde şişme (% 22,1), enjeksiyon bölgesinde endurasyon (% 17,6) ve titreme (% 11,2) olmuştur.
6 ila 35 aylık çocuklarda, herhangi bir aşılamadan sonra en sık bildirilen advers reaksiyonlar enjeksiyon bölgesinde ağrı/hassasiyet (% 29,4), ateş (% 20,4) ve enjeksiyon bölgesinde eritem (% 17,2) olmuştur.
6-23 aylık çocukların alt popülasyonunda, herhangi bir aşılamadan sonra en sık bildirilen advers reaksiyonlar sinirlilik (% 34,9), anormal ağlama (% 31,9), iştahsızlık (% 28,9), uyku hali (% 19,2) ve kusma (% 17) olmuştur. – 24-35 aylık çocukların alt popülasyonunda, herhangi bir aşılamadan sonra en sık bildirilen advers reaksiyonlar halsizlik (% 26,8), miyalji (% 14,5) ve baş ağrısıdır (% 11,9).
Yetişkinlerde aşılama sonrası en sık bildirilen advers reaksiyonlar enjeksiyon yeri ağrısı (%52,8), baş ağrısı (% 27,8), miyalji (% 23), halsizlik (% 19,2) olmuştur.
Yaşlılarda aşılama sonrası en sık bildirilen advers reaksiyonlar enjeksiyon yeri ağrısı (% 25,8), baş ağrısı (% 15,6), miyalji (% 13,9) olmuştur.
VAXIGRIP®, 2 – 3 hafta içinde hemaglutininlere karşı humoral antikorlar gelişmesine neden olmaktadır. Bu antikorlar influenza virüslerini nötralize etmektedir.
Hamilelik sırasında VAXIGRIP® ile aşılanan kadınlardan doğan 6 aylıktan küçük bebeklerde koruma, bu nötralize edici antikorların transplasental transferine bağlıdır.
5-ANFLU® İnfluenza virüsü inaktif antijenleri (Split virüs / Yüzey antijeni)içerir.
Her yıl Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Avrupa Birliği tavsiyelerine uygun olarak güncellenen influenza A ve B suşlarını içerir.
Sodyum klorür, potasyum klorür, disodyum fosfat dihidrat, potasyum dihidrojen fosfat ve enjeksiyonluk su. Üretim sürecinden kaynaklanan eser miktarda yumurta/tavuk proteini, formaldehit, neomisin ve oktoksinol-9 kalıntıları içerebilir.
Özellikle grip komplikasyonu gelişme riski yüksek gruptaki bireylerde ve 6 aydan büyük tüm çocuk ile yetişkinlerde mevsimsel aşılamada endikedir.
Yetişkinler ve 36 aydan büyük çocuklar: Tek doz 0.5 ml uygulanmaktadır.
6 ay – 35 ay arasındaki bebekler: Sağlık profesyonelinin değerlendirmesine göre klinik protokol uyarınca tam doz (0.5 ml) veya yarım doz uygulanır.
Daha önce aşılanmamış 9 yaş altı çocuklar: İlk dozun ardından en az 4 hafta beklenerek 2. doz uygulanmalıdır.
Uygulama Yolu:
Sadece Kas İçi (İntramüsküler – IM) veya Derin Cilt Altı (Subkutan) yolla uygulanır.
Yetişkinler ve büyük çocuklarda deltoid kasa, bebeklerde üst bacağın anterolateral kısmına enjekte edilir.
Damar içine (İntravenöz – IV) kesinlikle uygulanmaz.
- Kontrendikasyonlar ve Uyarılar
Aşırı Duyarlılık: Aşının etkin maddelerine veya üretim kalıntısı olan yumurta/tavuk proteinlerine, neomisine, formaldehite veya oktoksinol-9’a karşı bilinen şiddetli alerjisi (anafilaksi) olanlarda kullanılmamalıdır.
Akut Hastalık: Orta veya şiddetli ateşli hastalık geçiren bireylerde aşılanma hastalık iyileşene kadar ertelenmelidir. (Hafif ateşsiz enfeksiyonlar engel teşkil etmez).
Özel Durumlar:
Pıhtılaşma bozukluğu veya trombositopenisi olanlarda IM enjeksiyon sırasında kas içi kanama riski nedeniyle dikkat edilmelidir.
İmmünosüpresif (bağışıklık bastırıcı) tedavi görenlerde aşı yanıtı düşebilir.
- Yan Etkiler
Lokal Reaksiyonlar: Enjeksiyon bölgesinde ağrı, kızarıklık, sertlik ve şişlik.
Sistemik Reaksiyonlar: Baş ağrısı, kas ve eklem ağrısı, hafif ateş, halsizlik, titreme ve terleme.
Aşı sonrası aşırı duyarlılık (anafilaksi, ürtiker) oldukça nadir görülmektedir.
INFLUENZA (GRİP) AŞILARI HAKKINDA EN SIK SORULAN SORULAR
1-Grip aşısını kimlere önermeliyim?
6 aydan büyük herkese grip aşısı önerilebilir.
2-Grip aşısını SGK SUT ödüyor mu?
SGK SUT aşağıda belirtilen durumlarda grip aşısını tek doz olarak ödemektedir.
SUT Madde 2.4.3-B- Grip aşısı bedeli; 65 yaş ve üzerindeki kişiler ile yaşlı bakımevi ve huzurevinde kalan kişilerin bu durumlarını belgelendirmeleri halinde sağlık raporu aranmaksızın;
Gebeliğin 2. veya 3. trimesterinde olan gebeler, astım dâhil kronik pulmoner ve kardiyovasküler sistem hastalığı olanlar, diyabet dâhil herhangi bir kronik metabolik hastalığı, kronik renal disfonksiyonu, hemoglobinopatisi veya immün yetmezliği olan veya immünsupresif tedavi alanlar ile 6 ay – 18 yaş arasında olan ve uzun süreli asetil salisilik asit tedavisi alan çocuk ve adolesanların hastalıklarını/gebelik durumunu belirten sağlık raporuna dayanılarak tüm hekimlerce her Eylül ile Şubat dönemleri içerisinde reçete edildiğinde bir defaya mahsus olmak üzere karşılanır.
3-Gebelere grip aşısı önermeli miyim?
Evet, grip aşısı gebelere de önerilmektedir.
4-Gebelere hangi trimesterden itibaren grip aşısı önermeliyim?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ilk trimesterden itibaren grip aşısını gebelere önermektedir. Gebelik durumunu belirten sağlık raporuna dayanılarak tüm hekimlerce her Eylül ile Mart dönemleri içerisinde gebeliğinin 2. veya 3. trimesterinde olan gebelere reçete edildiğinde yılda bir defaya mahsus olmak üzere SGK SUT tarafından grip aşısı karşılanmaktadır.
5-Türkiye’de şu anda hangi grip aşıları onaylıdır?
Türkiye’de şu anda 5 grip aşısı onaylıdır.
Vaxigrip®, Influvac®, Fluarix® ,Efluelda® ve Anflu® grip aşıları onaylıdır.
6-Grip aşısı aile hekimliği bilgi sisteminde (AHBS) var mı? Reçete edebilir miyim?
Evet, grip aşıları AHBS sistemlerinde bulunmaktadır eğer bir sorun olursa mevcut AHBS programlarının teknik desteğiyle iletişime geçirilerek güncelleme yapılabilir bu sayede tüm aşılar reçete edilebilecektir.
7-Grip aşısını ne zamandan itibaren önermeliyim?
Grip mevsiminin başlangıcından sonuna dek önerilebilir.
SUT her Eylül ile Mart dönemleri içerisinde reçete edildiğinde yılda bir defaya mahsus olmak üzere grip aşısının ücretini risk gruplarında karşılamaktadır.
8-Grip aşısı olduktan hemen sonra aşının etkinliği başlar mı?
Grip aşısının etkinliği aşı uygulandıktan 2-3 hafta sonra başlamaktadır.
9-Grip aşısı olduktan sonra grip olabilir miyiz?
Hayır. Grip aşısı CANLI AŞI değildir. Aşı yapıldıktan ortalama 2-3 hafta sonra aşı etkin hale gelmektedir. Aşının etkin olma süresi dahilinde kişi grip etkeniyle karşılaştıysa kişi grip olabilmektedir.
10-Her sezon grip aşısı olmalı mıyım?
Evet, her sezon virüsün evrimleşmesi (mutasyona uğraması) nedeniyle farklı etkenler grip hastalığına sebep olmaktadır bu sebeple her sezon grip aşısı olmalıdır.
11-Grip hastalığı öldürücü müdür?
Evet. Grip hastalığı özellikle risk gruplarında ölümcül seyredebilir. Ciddi komplikasyonlara (Zatürre, kalp yetmezliği, organ yetmezliğine vb ) sebep olabilir.
12-Grip aşısının faydaları nelerdir?
1-Grip olma riskini azaltır.
2-Ciddi hastalık ve hastaneye yatış olasılığını azaltır.
3-Toplumda virüs yayılımını azaltır (özellikle risk grubu olan bebekleri ve yaşlıları) korur.
4-Kronik hastalığı olanların komplikasyon yaşama ihtimalini düşürür.
Uzm. Dr. Selda Handan Karahan
İSTAHED Bilim ve Aşı Komisyonu Üyesi
KAYNAKLAR
1-https://www.seyahatsagligi.gov.tr/site/HastalikDetay/Grip
2-https://grip.saglik.gov.tr/tr/grip-nedir.html
3-https://www.who.int/news/item/27-02-2026-recommendations-for-influenza-vaccine-composition-for-the-2026-2027-northern-hemisphere-season
4-https://www.sanofi.com/assets/countries/turkey/docs/products/prescription-products/E/2026-06-19-Efluelda-0-5-mL-KUB.pdf
5-https://gskpro.com/content/dam/global/hcpportal/tr_TR/products/fluarix-tetra/files/fluarix-tetra-kisa-urun-bilgisi.pdf
6-https://www.vademecumonline.com.tr/ilac/6601/influvac-im-sc-enj-icin-susp-iceren-kullanima-hazir-enjektor-0-5-ml-1×0-5-ml-lik-kullanima-hazir-enjektor
7-https://www.sanofi.com/tr/turkiye/saglik-cozumleri/urunlerimiz/receteli-urunler/vaxigrip-tetra
8-https://www.vademecumonline.com.tr/ilac/42605/anflu-im-enjeksiyonluk-suspansiyon-iceren-kullanima-hazir-enjektor-1×0-5-ml-lik-kullanima-hazir-enjektor
9-https://www.ilacabak.com/anflu-0-5-ml-im-enjeksiyonluk-suspansiyon-iceren-kullanima-hazir-enjektor-1-adet-33563
10-https://istahed.org.tr/influenza-asilamasi-kisa-bilgilendirme/
11-https://www.klimik.org.tr/2023/10/02/cdc-2023-2024-sonbahar-ve-kis-donemi-icin-grip-covid-19-ve-rsvye-yonelik-bagisiklama-onerileri-yayimladi/
GÜÇLÜ İSTAHED, GÜÇLÜ AİLE HEKİMLİĞİ!
